Dubai'de bir iş kurma kararı aldığınızda, karşınıza çıkan en stratejik yol ayrımı şirketinizin hukuki yapısını seçmektir. Bu seçim, sadece başlangıç maliyetlerinizi değil, aynı zamanda vergi yükümlülüklerinizi, ticaret sınırlarınızı ve vize haklarınızı da belirler.
Serbest bölgeler (Freezones) genellikle vergi avantajları ve kurulum kolaylığı ile öne çıksa da, faaliyet alanları coğrafi olarak sınırlıdır. Öte yandan, Dubai Ekonomi Departmanı (DED) lisansı ile kurulan Mainland şirketleri, Birleşik Arap Emirlikleri'nin her köşesinde operasyon yürütebilme özgürlüğü sağlar.
Dubai Mainland (Anakara) Şirketi Nedir?
Anakara şirketi tüm BAE pazarında ticaret yapma imkânı sunar, yerel sponsor veya ajan gereksinimi vardır. Ancak modern Dubai yasalarıyla bu kavram kökten değişmiştir. Mainland şirketleri, Dubai Ekonomi ve Turizm Departmanı (DET) tarafından tescil edilir ve BAE'nin federal yasalarına doğrudan tabidir.
Mainland Yapısının Detaylı Analizi
- Sınırsız Ticari Faaliyet (Pazar Erişimi): Mainland şirketleri, BAE içindeki herhangi bir emirliğe (Abu Dabi, Şarika, Acman vb.) doğrudan mal ve hizmet satabilir. Freezone şirketlerinin aksine, yerel pazara girmek için aracı bir distribütöre veya yerel acenteye ihtiyaç duymazlar. Bu, özellikle B2C (son tüketiciye satış) yapan firmalar için hayati önemdedir.
- Devlet İhalelerine Katılım: Dubai hükümetinin yürüttüğü dev projelerde (altyapı, teknoloji, kamu hizmetleri) yer almak istiyorsanız Mainland lisansı bir zorunluluktur. Kamu kurumlarıyla doğrudan kontrat imzalama yetkisi sadece bu yapıya tanınmıştır.
- %100 Yabancı Mülkiyeti (Yeni Düzenleme): 2021 yılındaki tarihi yasal reformla birlikte, 1000'den fazla ticari ve endüstriyel faaliyette "Yerel Sponsor" (Local Sponsor) zorunluluğu kalkmıştır. Artık pek çok sektörde şirketinizin %100 sahibi olabilir, kârın tamamını kontrol edebilirsiniz.
- Ofis Esnekliği ve Gayrimenkul: Mainland lisansı ile Dubai'nin herhangi bir noktasında (Business Bay'den Al Quoz'a kadar) istediğiniz türde fiziksel ofis, mağaza veya depo açabilirsiniz. Ofisinizin metrekaresi ne kadar büyükse, Çalışma Bakanlığı (MOHRE) üzerinden o kadar çok çalışan vizesi (Work Permit) alma hakkınız olur.
Dubai Freezone (Serbest Bölge) Şirketi Nedir?
Dubai'de 40'tan fazla serbest bölge (DMCC, IFZA, DAFZA, JAFZA, Meydan vb.) bulunur. Bu bölgeler, yabancı yatırımı teşvik etmek için kurulmuş, kendi iç tüzükleri ve hatta bazı durumlarda kendi hukuk sistemleri (DIFC gibi) olan özel ekonomik alanlardır.
Freezone Yapısının Detaylı Analizi
%100 yabancı mülkiyeti, vergi muafiyeti; faaliyet ise genelde serbest bölge ile sınırlıdır. Freezone'lar, özellikle belirli bir sektöre odaklanan ve küresel operasyon yürüten şirketler için tasarlanmıştır.
- Sermaye ve Kâr Transferi: Şirketinizde elde ettiğiniz kârın %100'ünü hiçbir kısıtlama, kambiyo engeli veya ek vergi olmadan ana vatanınıza veya dünyanın herhangi bir yerine transfer edebilirsiniz.
- Gümrük Vergisi Muafiyeti (%0 Customs Duty): Serbest bölge sınırları içerisinde yapılan ithalat ve ihracat işlemlerinde gümrük vergisi ödenmez. Eğer ürünleriniz serbest bölgeden çıkıp başka bir ülkeye gidiyorsa, vergi maliyeti sıfırdır. Bu durum, Dubai'yi bir "re-export" merkezi olarak kullanan firmalar için devasa bir avantajdır.
- Hızlı ve Uzaktan Kurulum: Fiziksel bir ofis tutmanıza gerek kalmadan "Flexi-Desk" veya "Virtual Office" paketleri ile şirketleşebilirsiniz. Çoğu serbest bölgede işlemler dijital portallar üzerinden yürütülür ve yatırımcının BAE'ye gelmesine gerek kalmadan lisans süreci tamamlanabilir.
- Sektörel Kümelenme: Örneğin, medya işi yapıyorsanız Media City, teknoloji üzerine yoğunlaşıyorsanız Internet City veya lüks emtia ticareti yapıyorsanız DMCC size hazır bir iş ekosistemi ve network sunar.
Mainland ve Freezone Arasındaki 7 Kritik Fark
Aşağıdaki tablo ve açıklamalar, Google'ın Featured Snippet (Sıfırıncı Sıra) sonuçlarında gösterilmek üzere optimize edilmiştir:
| Karşılaştırma Alanı | Dubai Mainland (DED) | Dubai Freezone |
| Ticaret Alanı | BAE geneli, Serbest Bölgeler ve Global | Sadece Serbest Bölge ve Global |
| Ofis Zorunluluğu | Fiziksel Ofis Şart (Min. 200 sqft) | Sanal Ofis / Flexi-Desk Mümkün |
| Yıllık Denetim (Audit) | Zorunlu (Mali Yıl Sonu) | Bölgeye göre değişir (Çoğunda opsiyonel) |
| Gümrük Vergisi | Standart %5 (İthalat için) | %0 Muafiyet (Bölge içinde) |
| Vize Sayısı | Ofis m² alanına bağlı | Lisans paketindeki vize kotasına bağlı |
| Devlet İhaleleri | Doğrudan katılım mümkün | Aracı veya Mainland şube gerekir |
| Mülkiyet Yapısı | %100 Yabancı (Çoğu sektörde) | Daima %100 Yabancı |
Operasyonel Özgürlük ve Coğrafi Sınırlar
En temel fark kapıdan dışarı çıkma yetkisidir. Mainland şirketi Dubai içinde bir mağaza açıp yoldan geçen birine satış yapabilir. Freezone şirketi ise teknik olarak sadece serbest bölge içindeki firmalara veya ülke dışına satış yapabilir. Anakara pazarına (Mainland) satış yapmak isterse, %5 gümrük vergisi ödemek ve malları gümrükten geçirmek zorundadır.
Çalışan Vizeleri ve Kotasyon (Labor Files)
Mainland şirketleri vize başvurusu yaparken Dubai Çalışma Bakanlığı (MOHRE) ile muhatap olur. Vize kotası ofisin büyüklüğüne göre belirlenir. Freezone şirketlerinde ise muhatap ilgili Serbest Bölge Yönetimi'dir (Authority). Vize işlemleri genellikle daha hızlıdır ancak vize sayısı aldığınız paketle (Örn: 2 vize paketi, 4 vize paketi) sınırlıdır.
Kurumsal Banka Hesabı Açılış Süreci
Bankalar, Mainland şirketlerini yerel kabul ettikleri için hesap açılış süreçleri bazen daha öngörülebilir olabilir. Ancak Freezone şirketleri de özellikle köklü bölgelerdeyse kolayca hesap açabilir. Her iki yapıda da KYC (Müşterini Tanı) ve AML (Kara Para Aklama ile Mücadele) uyumu 2026 yılında çok daha kritik bir hal almıştır.
2026 Dubai Kurumlar Vergisi (Corporate Tax) Rehberi
Google aramalarında en yüksek trafiği alan konulardan biri vergidir. Haziran 2023'ten itibaren yürürlüğe giren ve 2026'da tam kapsamlı uygulanan yeni vergi yasalarına göre:
- Mainland Şirketleri: Yıllık kârı 375.000 AED üzerindeki tüm kazançlar için %9 Kurumlar Vergisi öderler.
- Freezone Şirketleri: Eğer bir Freezone şirketi "Nitelikli Kuruluş" (Qualifying Free Zone Person) statüsündeyse ve kazancı "Nitelikli Gelir" (Qualifying Income) tanımına uyuyorsa, %0 vergi avantajını sürdürebilir. Ancak anakara (Mainland) ile ticaret yaptıklarında bu kazanç %9 vergiye tabi olabilir.
Hangi Yapı Hangi İş Modeli İçin Uygundur?
Doğru kararı vermek için kendinize şu soruları sormalısınız:
- E-Ticaret mi yapacaksınız?
Eğer ürünleriniz Dubai'deki son kullanıcılara kurye ile gidecekse, Mainland kurmak gümrük prosedürlerini ortadan kaldırır.
- Hizmet/Danışmanlık mı veriyorsunuz?
Eğer müşterileriniz Avrupa veya Amerika'daysa, Freezone maliyet ve vergi açısından çok daha avantajlıdır.
- Dubai'de fiziksel bir dükkan veya restoran mı açacaksınız?
Tek seçeneğiniz Mainland lisansıdır.
- Lojistik veya depolama mı?
Jebel Ali (JAFZA) veya Dubai Airport Freezone (DAFZA) gibi devasa altyapı sunan Freezone alanları rakipsizdir.
Sıkça Sorulan Sorular
Mainland mi Daha Maliyetli, Freezone mu?
Genellikle Freezone kurulumları (özellikle sanal ofis seçenekleriyle) başlangıçta daha ekonomiktir. Ancak Mainland şirketlerinde ofis kirası ve belediye vergileri (%5) ek maliyet getirir. Uzun vadede yerel pazara satış yapacaksanız, gümrük vergilerinden tasarruf edeceğiniz için Mainland daha kârlı hale gelebilir.
Freezone Şirketimi Mainland'e Dönüştürebilir miyim?
Teknik olarak bir dönüşüm değil, yeni bir lisans alımı söz konusudur. Mevcut Freezone şirketinizi kapatıp Mainland açabilir veya Freezone şirketinizin altına bir Mainland "Şubesi" (Branch) tescil ettirebilirsiniz.
Ekonomik Öz (Economic Substance - ESR) Kuralı Nedir?
Dubai'de şirket kuran herkes, belirli faaliyetleri (bankacılık, holding, sigorta vb.) yürütüyorsa, ülkede gerçek bir ofis, çalışan ve operasyonel gideri olduğunu kanıtlamak zorundadır. Bu kural hem Mainland hem Freezone için geçerlidir.
Dubai’deki Geleceğinizi GloBridge İle İnşa Edin
Dubai Mainland ve Freezone arasındaki farkları anlamak, sermayenizi korumanın ve doğru büyüme stratejisi izlemenin ilk adımıdır. Eğer hedefiniz BAE pazarında fiziksel bir güç olmak ve devlet projelerine girmekse Mainland; global ticaretin avantajlarından yararlanıp vergi optimizasyonu yapmaksa Freezone sizin için en doğru limandır.
GloBridge olarak, iş modelinizi analiz ediyor, 2026 regülasyonlarına göre size en uygun yapıyı belirliyor ve anahtar teslim kurulum sağlıyoruz. Dubai’de başarılı bir başlangıç yapmak için profesyonel ekibimizle bugün iletişime geçin!
